Status : COMPETITION FIRST PRIZE

DOM KULTURY W WARSZAWIE / CULTURAL CENTER IN WARSAW
WWA Architects
Marcin Mostafa + Natalia Paszkowska,
arch. Jan Sukiennik / 137kilo
makieta Kuba Morkowski i Adam Perka


Project CULTURAL CENTER IN WARSAW
Client Miasto Stoleczne Warszawa / The Warsaw Municipal Government Office
Collaboration arch. Jan Sukiennik 137KILO
arch. Michał Nocuń
stud.Wojciech Piwowarczyk, arch.Maciej Kleszczewski, arch. Anna Zawadzka
Area 2100 sqm
Year design 2008, construction 2010

First prize in the competition for concept architectual design of the Cultural Center in Warsaw.
Pierwsza nagroda w Konkursie na opracowanie koncepcji architektonicznej Służewskiego Domu Kultury w Warszawie.





KONTEKST
Na ostateczną formę projektowanego Domu Kultury decydujący wpływ miały dwa elementy: po pierwsze sytuacja i kontekst urbanistyczny, po drugie funkcja zapisana w programie. Inspiracją był również istniejący obiekt z ekologicznym gospodarstwem edukacyjnym, a także zachowane siedlisko wiejskie przy ul.Tarniny 7. Ten sposób zagospodarowania dominował na terenie Służewia do początku lat 70. Wtedy tu, gdzie jeszcze niedawno były pola uprawne, łąki i sady, a widok pasących się krów nikogo nie dziwił, w ciągu kilku lat wyrosły bloki osiedla Służew nad Dolinką, z których najwyższe mają 11 kondygnacji. Projektantom udało się zachować zielony wąwóz wzdłuż potoku, mimo planów przeznaczenia terenu pod zabudowę jednorodzinną. Dziś ta strefa jest cennym dla mieszkańców i ekosystemu stolicy pasem zielonej, otwartej przestrzeni.
Logiczne więc, że pierwszą projektową decyzją było uszanowanie kontekstu miejsca i wybór form zabudowy nieinwazyjnych i kulturowo uzasadnionych. Ważne w projekcie jest także osadzenie budynku w planie w taki sposób, by ułatwić okolicznym mieszkańcom kontakt z parkiem, przy okazji zachęcając do korzystania z obiektu.





FORMA
Projekt trawestując tradycyjną formę siedliska nie tylko jest mocno osadzony w tradycji i kulturze miejsca, przy okazji szanując granice stref urbanistycznych i funkcjonalnych, ale także wpisuję się w pewną konwencję dziecięcej ikonografii.
Dzięki schowaniu zasadniczej części funkcji na poziomie -1 w projekcie został uwolniony parter – potraktowany jako otwarta ogólnodostępna przestrzeń w której pojawiają się niewielkie, tradycyjne w formie i materiale, domki. Każdy ma dostęp bezpośrednio z poziomu terenu i mieści jedną funkcje - n.p. pracownię plastyczną lub klub literacki. Przeszklone w całości ściany patrzące z jednej strony na park, z drugiej na ul. Bacha, pozwalają spacerującym wokół Domu Kultury obserwować prowadzone w nim zajęcia, jednocześnie cały czas widząć zieleń Potoku Służewieckiego. Takie ukształtowanie budynku pozwoliło także na maksymalne powiązanie jego wnętrza z otoczeniem. Dzięki temu przestrzeń obiektu staje się niejako przestrzenią publiczną miasta, pozwala na rozszerzenie jego działalności poza granice budynku.









CHARAKTER
Architektura obiektu z założenia jest powściągliwa i przyjazna, stara się w możliwie współczesny sposób łączyć ze sobą tradycyjne elementy układu urbanistycznego i naturalnych, prostych wykończeń. Kameralny budynek zatopiony w zieleni ma być tłem dla mających w nim miejsce wydarzeń. Projekt bazuje na założeniu, że architektura obiektu pełniącego tego typu funkcje ma ogromne znaczenie edukacyjne i kulturowe, kształtując świadomość m.in. estetyczną i ekologiczną. Stąd też decyzje o wprowadzeniu zwierzętarni i jej wybiegu w samo serce budynku, propozycja elektrowni wiatrowej i solarów jako alternatywnych źródeł energii, w końcu samo kształtowanie zabudowy na planie siedliska, jako etyczne i szanujące kontekst, podejście do urbanistyki. Wartością wybranego charakteru architektury i nawiązania do pewnego toposu wiejskiego siedliska, jest także osadzenie go w centrum miasta. Dzieci odwiedzające Dom Kultury, w większości spędzające wolny czas w typowo miejskich wnętrzach, na ulicy lub w galeriach handlowych, mają szansę na bezpośredni kontakt z przyrodą, przebywanie wsród zwierząt, mogą się nimi opiekować lub pracując w edukacyjnym ogródku pielęgnować warzywa i owoce.




EKOLOGIA I EDUKACJA
W projekcie zostało zaproponowane przesunięcie zwierzętarni i jej wybiegu w centrum działki, aby funkcjonalnie ją powiązać ze strefą wejściową i pracownią plastyczną. We wschodniej części działki został w zamian zaplanowany edukacyjny ogródek, z grządkami uprawianymi przez dzieci. Tego typu elementy jako niewymagające odpowiedniej infrastruktury i stałej konstrukcji mogłyby ulegać zmianom w czasie, zmieniać miejsce i ewoluować. Zgodnie z charakterem siedliska,
proponowany układ nie jest 'zamknięty' – pozostaje formą otwartą, modyfikowaną oczywiście w zgodzie z pewnymi zasadami




WEJŚCIE
Zasadnicza część programu i główne wejście do budynku znajduje się na poziomie -1, gdzie dostajemy się po zejściu amfiteatralnymi schodami z placu wejściowego. Ta zagłębiona niecka pełni funkcję sceny w czasie plenerowych przedstawień. Jej ciepła, drewniana posadzka zachęca do zabaw i relaksu w przerwach między zajęciami. Jednocześnie może zostać łatwo rozebrana w przypadku konserwacji kanału deszczowego przebiegającego pod spodem. Całość programu została podzielona tak, by stworzyć dwa powiązane, ale mogące funkcjonować oddzielnie budynki. Niezależna konstrukcja obiektów pozwala także na etapową realizację inwestycji.



STREFA TWORZENIA
Z zachodniej strony strefy wejściowej znajduje się sekcja edukacyjno-kulturalna i działań plastycznych, z własną szatnią i węzłem sanitarnym. Wszystkie pracownie mają bezpośredni dostęp do swoich magazynów i zapleczy. Pracownia multimedialna i harcówka są doświetlone światłem dziennym poprzez przeszklenie od strony strefy wejściowej. Pracownia plastyczna jest dwukondygnacyjna, na znajdującą się na poziomie parteru antresolę prowadzą wewnętrzne schody. Na parterze do pracowni przylega wybieg zwierzętarni – dzieci pracując nad swoimi pracami mogą przebywać ze zwierzętami, lub tylko je obserwować.



makieta Kuba Morkowski i Adam Perka

STREFA EKSPOZYCJI I PRZEDSTAWIEŃ
Po przeciwnej stronie znajduje się wejście do głównej, najbardziej reprezentacyjnej przestrzeni Domu Kultury. Hall wejściowy przechodzi w foyer sali widowiskowej, tworząc jedną, doświetloną świetlikami strefę spotkań, odpoczynku, wystaw. Dodatkowo na foyer otwiera się kawiarnia i galeria, oddzielone systemowymi ściankami ruchomymi, które w miarę potrzeby można odsunąć jeszcze bardziej powiększając powierzchnię ogólną. Kawiarnia kontynuuje się na parterze, łącząc z klubem literackim i wychodząc tarasem na plac wejściowy. Z foyer odwiedzający ma dostęp do lady z informacja i biletami, szatni, toalet i oczywiście samej sali widowiskowej. Może też obserwować poprzez przeszkloną ścianę próby w sali muzyczno-tanecznej, której zaplecze jest funkcjonalnie powiązane z zapleczem głównej sali. Pozwala to na wspólne korzystanie np. z magazynu kostiumów i garderób.



ROZWIĄZANIA CHRONIĄCE ŚRODOWISKO
Zakres opracowania obejmuje swoim zakresem stosunkowo duży teren. Projekt zagospodarowania terenu przewiduje niewielką intensywność zabudowy, dużą ilość powierzchni zielonych na gruncie rodzimym, oraz wprowadzenie tam gdzie to jest możliwe, zieleni wysokiej, najcenniejszej z punktu widzenia miasta i jego systemu ekologicznego. Zgodnie z filozofią tworzenia samowystarczalnej “zielonej wyspy” otoczonej betonowym sąsiedztwem, ideałem byłoby wprowadzenie rozwiązań pozwalających korzystać z “czystej” energii (słońca, wody i ziemii), wentylować obiekty jednocześnie korzystając z odzysku ciepła, zachować bardzo dobre właściwości izolacyjne.